Ajansa İyi Bir Brief Nasıl Yazılır? Şablonlu Rehber
İyi bir ajans brief'i hangi soruları cevaplar? Amaç, hedef kitle, mesaj, bütçe ve takvim için doldurmaya hazır bir şablon, zayıf ve güçlü brief örnekleri.
"Bize dikkat çekici, modern ve akılda kalan bir şey lazım." Bu cümle neredeyse her ajansın gelen kutusunda bir yerde durur ve neredeyse hiçbir şey anlatmaz. Kime dikkat çekici? Neye göre modern? Ne için akılda kalacak? İyi bir ajans brief'i, bu soruları ajans sormadan cevaplar. Çözümü değil problemi tarif eder ve böylece ajansın enerjisini tahmin yürütmeye değil, doğru fikri bulmaya harcamasını sağlar.
Brief neden işin yarısıdır?
Zayıf bir brief'in bedeli genellikle proje başladıktan sonra ödenir. Ajans ilk sunumu yapar, müşteri "aslında bunu düşünmemiştik" der, ikinci tur başlar; takvim uzar, bütçe zorlanır ve iki taraf da yorulur. Bu döngünün büyük kısmı, işin başında birkaç saat ayırarak yazılmış net bir brief'le önlenebilir.
İyi bir brief aynı zamanda şirket içindeki farklı görüşleri de bir araya getirir. Brief'i yazarken pazarlama, satış ve yönetim arasında netleşmemiş konular ortaya çıkar; bunları ajansa iletmeden önce çözmek, projenin ortasında ortaya çıkmalarından çok daha kolaydır.
Doldurmaya hazır brief şablonu
Aşağıdaki başlıklar, logo tasarımından kampanya planlamasına, web sitesinden etkinliğe kadar çoğu proje için uyarlanabilir. Her başlığa birkaç cümle yeterlidir.
- Proje özeti: Tek cümleyle ne istiyorsunuz? Örneğin: "Kayıt dönemi için üç aylık dijital kampanya."
- Arka plan: Şirketiniz, ürününüz ve bu projeyi neden şimdi yaptığınız. Daha önce ne denediniz, ne işe yaradı, ne yaramadı?
- Amaç ve başarı ölçütü: Proje bittiğinde neyin değişmiş olmasını istiyorsunuz? Mümkünse ölçülebilir bir hedef yazın: başvuru sayısı, teklif talebi, mağaza ziyareti.
- Hedef kitle: Kime ulaşmak istiyorsunuz? Yaş, meslek, semt gibi bilgilerin ötesinde; bu kişilerin ihtiyaçları, kaygıları ve karar verme biçimleri.
- Ana mesaj: Hedef kitlenin projeden sonra aklında kalmasını istediğiniz tek fikir.
- Kanıtlar: Bu mesajı destekleyen somut gerçekler: ürün özellikleri, süreçler, belgeler, müşteri deneyimleri.
- Teslimatlar ve kanallar: Hangi çıktılar bekleniyor ve nerede kullanılacak? Sosyal medya, basılı materyal, web, açık hava, etkinlik.
- Zorunlular ve yasaklar: Kurumsal kimlik kuralları, yasal uyarılar, kullanılması zorunlu ifadeler, kaçınılması gereken konular.
- Bütçe aralığı: Yaklaşık bir aralık; hizmet bedeli ile reklam ya da prodüksiyon harcamasını ayrı belirtin.
- Takvim ve onay süreci: Önemli tarihler, sunum ve teslim beklentileri, onay verecek kişiler.
Bütçe başlığında zorlanıyorsanız, dijital reklam bütçesi nasıl belirlenir yazımız bir başlangıç noktası sunabilir.
Zayıf brief, güçlü brief
Farkı görmenin en iyi yolu, aynı projeyi iki farklı biçimde yazmaktır. Aşağıdaki örnek, Çankaya'da faaliyet gösteren kurgusal bir dil kursunun kayıt dönemi kampanyası için hazırlanmıştır.
| Başlık | Zayıf brief | Güçlü brief |
|---|---|---|
| Amaç | Daha fazla öğrenci | Eylül kayıt döneminde yetişkin grubu için deneme dersi başvurularını artırmak |
| Hedef kitle | Herkes | Kızılay ve Çankaya çevresinde çalışan, iş için İngilizcesini geliştirmek isteyen 25-40 yaş arası profesyoneller |
| Mesaj | En iyi kurs biziz | Mesai sonrası, küçük gruplarla, iş hayatında kullanılacak konuşma pratiği |
| Kanıt | Kaliteli eğitim | Grup sınırı, akşam saatleri, iş İngilizcesi odaklı müfredat |
| Teslimat | Reklam | Instagram ve LinkedIn reklam görselleri, açılış sayfası metni, kısa bir tanıtım videosu |
| Takvim | Acil | Kampanya ağustos ortasında yayında olmalı; ilk sunum temmuz sonunda |
Sağ sütundaki bilgiler, ajansın ilk günden doğru yöne bakmasını sağlar. Hedef kitlenin trafikte vakit geçiren ve mesai sonrasını değerlendirmek isteyen profesyoneller olduğunu bilmek, mesajı, kanalı ve görsel dili doğrudan şekillendirir.
Brief'e yazılmaması gerekenler
İyi niyetle yazılan ama projeyi zorlaştıran bazı ifadeler vardır:
- Çözümü dikte etmek: "Mavi renkli, ortada büyük bir fotoğraf olan bir afiş istiyoruz." Bunun yerine problemi anlatın, çözümü ajansa bırakın; fikirlerinizi örnek olarak ekleyebilirsiniz.
- On farklı amaç: Bir proje aynı anda marka bilinirliğini artırmak, satış yapmak, işe alım yapmak ve yatırımcı çekmek zorunda kalırsa hiçbirini tam yapamaz.
- Gizli bütçe: Bütçeyi paylaşmamak, ajansın gerçekçi olmayan önerilerle gelmesine ya da teklifin sizin için anlamsız olmasına yol açar.
- Belirsiz onay süreci: Son onayı kimin vereceği belli değilse, projenin sonunda sürpriz bir görüş ortaya çıkabilir.
Brief toplantısı ve karşı brief
Yazılı brief'i ajansa gönderdikten sonra kısa bir toplantıda üzerinden geçmek, sorular için alan açar. İyi bir ajans bu toplantıda size sorular sorar; bazı varsayımlarınızı sorgulayabilir, hatta brief'te eksik gördüğü noktaları belirtebilir.
Toplantıdan sonra ajansın brief'i kendi cümleleriyle size geri yazmasını istemek, sektörde "karşı brief" (reverse brief) olarak bilinen etkili bir yöntemdir. Ajansın anladığı ile sizin anlattığınız arasındaki farklar bu belgede hemen görünür. Bu farkları tasarım ya da prodüksiyon başlamadan düzeltmek, sonraki revizyon turlarını büyük ölçüde azaltır. Revizyonları verimli yönetmenin diğer kurallarını tasarım revizyon süreci yazımızda ele aldık.
İyi brief, iyi iş birliğinin başlangıcıdır
Brief, ajansa verilen bir talimat değil, birlikte çalışmanın ilk ortak belgesidir. Ajans seçim sürecinde bütün adaylara aynı brief'i göndermek, teklifleri karşılaştırmayı da kolaylaştırır; bu konuda Ankara'da reklam ajansı seçimi yazımız işinize yarayabilir. Web projeleri için brief'in sonraki adımlarını ise web tasarım süreci yazımızda bulabilirsiniz. PXE Creative'de her projeye brief toplantısıyla başlıyor ve anladıklarımızı yazılı bir karşı brief'le sizinle teyit ediyoruz.
Sık Sorulan Sorular
Bütçeyi brief'te paylaşmak gerekli mi?
Evet, en azından bir aralık olarak paylaşmak önerilir. Bütçe, ajansın önerebileceği çözümlerin ölçeğini belirler. Aynı hedefe farklı bütçelerle farklı yollardan ulaşılabilir; bütçe bilinmediğinde ajans ya çok iddialı ya da çok temkinli bir öneriyle gelir. Bütçeyi paylaşmak, ajansın size en uygun seçeneği sunmasını sağlar ve iki tarafın zamanını korur.
Brief'i kim yazmalı?
Brief'i genellikle projenin sahibi olan kişi yazar; bu çoğu zaman pazarlama sorumlusu ya da işletme sahibidir. Ancak satış, müşteri hizmetleri ve yönetimden görüş almak, brief'i çok daha güçlü kılar. Son metnin onay verecek kişilerce okunmuş ve kabul edilmiş olması, projenin ortasında yön değişikliklerini önler.
Brief ne kadar uzun olmalı?
Çoğu proje için bir ile iki sayfa yeterlidir. Uzun brief'ler, önemli bilgilerin ayrıntılar arasında kaybolmasına yol açabilir. Asıl önemli olan, şablondaki her başlığın net bir cevabının olmasıdır. Ek bilgiler (marka kılavuzu, önceki kampanyalar, araştırma sonuçları) brief'in kendisine değil, ek dosyalar olarak gönderilebilir.