Marka & Kurumsal Kimlik

Marka Kitabı (Brand Book) Neler İçerir? Örnek İçindekiler

Marka kitabı neler içerir? Strateji, logo kullanımı, renk, tipografi, fotoğraf dili ve ses tonu bölümleriyle örnek bir brand book içindekiler sayfası.

PXE Creative Ekibi5 dk okuma

Birçok şirkette marka kitabı, kimlik projesinin sonunda teslim edilen ve bir daha açılmayan bir PDF dosyasıdır. Oysa iyi hazırlanmış bir marka kitabı, şirketin içindeki ve dışındaki herkesin aynı soruya hızlıca cevap bulmasını sağlar: "Bunu böyle yapabilir miyiz?" Bu yazıda bir brand book'un hangi bölümlerden oluştuğunu, örnek bir içindekiler sayfası üzerinden anlatıyoruz.

Marka kitabı ile marka kılavuzu aynı şey mi?

İki terim çoğu zaman birbirinin yerine kullanılır, ama aralarında ince bir fark vardır. Marka kitabı daha çok markanın ruhunu anlatır: neden var olduğu, neye inandığı, nasıl konuştuğu. Marka kılavuzu (ya da kurumsal kimlik kılavuzu) ise uygulama kurallarına odaklanır: logo ölçüleri, renk kodları, yazı tipi hiyerarşisi.

Küçük ve orta ölçekli şirketlerde ikisini tek bir belgede birleştirmek en pratik yoldur. Belgenin ilk bölümü "kim olduğumuzu", ikinci bölümü "nasıl göründüğümüzü ve konuştuğumuzu" anlatır.

Örnek içindekiler sayfası

Aşağıdaki yapı, çoğu kurum için uyarlanabilecek bir başlangıç noktasıdır. Her bölümün derinliği, şirketin büyüklüğüne ve kullanım alanlarına göre değişir.

  1. Giriş: Kitabın amacı, kimler için hazırlandığı ve nasıl kullanılacağı
  2. Marka hikâyesi ve amacı: Neden varız, kime hizmet ediyoruz, neye inanıyoruz
  3. Konum ve vaat: Rakiplerden ayrıştığımız fikir ve müşteriye verdiğimiz söz
  4. Kişilik ve ses tonu: Marka nasıl konuşur, hangi kelimeleri kullanır, hangilerinden kaçınır
  5. Logo: Ana logo, varyasyonlar, koruma alanı, en küçük kullanım boyutu, yanlış kullanım örnekleri
  6. Renkler: Ana, ikincil ve vurgu renkleri; HEX, RGB, CMYK ve varsa Pantone kodları; kullanım oranları
  7. Tipografi: Başlık ve metin yazı tipleri, hiyerarşi, ofis programlarında kullanılacak yedek fontlar
  8. Grafik ögeler: Desenler, ikon stili, çizgiler, kompozisyon kuralları
  9. Fotoğraf ve görsel dil: Işık, kadraj, insan kullanımı, kaçınılacak görsel türleri
  10. Uygulama örnekleri: Kırtasiye, dijital, sosyal medya, tabela, araç, kıyafet, fuar standı
  11. Dosyalar ve iletişim: Dosyaların nerede olduğu, sorular için kime başvurulacağı

Bu yapının görsel kimlik tarafını oluşturan unsurlar, Ankara'da kurumsal kimlik tasarımı süreci yazımızda ayrıntılı anlatılıyor.

Bölümler kime hizmet eder?

Marka kitabını tek tip bir okuyucu için yazarsanız, kimseye tam hitap etmez. Hangi bölümün kimin işine yarayacağını bilmek, içeriğin dilini ve detayını belirlemenize yardımcı olur.

BölümKim kullanırHangi soruyu cevaplar
Marka hikâyesi ve amacıYeni çalışanlar, yöneticiler, ajanslarBu şirket ne için var?
Ses tonuSosyal medya ekibi, müşteri hizmetleri, metin yazarlarıBu mesajı nasıl yazmalıyım?
Logo ve renklerTasarımcılar, matbaa, tabelacıHangi dosyayı, hangi ölçüde, hangi renkte kullanmalıyım?
TipografiTasarımcılar, sunum hazırlayan çalışanlarHangi yazı tipini, hangi boyutta seçmeliyim?
Fotoğraf diliFotoğrafçılar, sosyal medya ekibiHangi kareler markaya uygun?
Uygulama örnekleriSatın alma, şube yöneticileri, bayilerBu materyal nasıl görünmeli?

Örneğin kurumsal yazı tipi seçimi bölümü bir tasarımcı için ayrıntılı ağırlık ve satır aralığı bilgisi içerirken, sunum hazırlayan bir satış temsilcisi için "başlıklar bu fontla, metinler şu fontla" kadar sade olmalıdır.

"Yapın ve yapmayın" örnekleri neden kritik?

Kurallar soyut kaldığında yorum farkları başlar. "Logo, koruma alanına dikkat edilerek kullanılmalıdır" cümlesi bir tasarımcı için anlamlıdır, bir tabelacı için değil. Bunun yerine logoyu yanlış zeminde, gerilmiş, döndürülmüş ya da gölgelendirilmiş hâlde gösteren görsel örnekler, kuralı herkes için anlaşılır kılar.

Marka kitabının en çok kullanılan sayfaları genellikle yanlış kullanım örnekleridir; bu sayfalara kısa açıklamalar ekleyin ve görselleri gerçekçi tutun.

Aynı yaklaşım ses tonu için de geçerlidir. "Samimiyiz ama laubali değiliz" demek yerine, aynı mesajın doğru ve yanlış iki versiyonunu yan yana koyun. Bu yöntemin ayrıntıları için marka ses tonu yazımıza bakabilirsiniz.

Basılı PDF mi, yaşayan dijital kılavuz mu?

Uzun yıllar boyunca marka kitapları basılı ya da PDF olarak hazırlandı. Bugün birçok kurum, kılavuzunu güncellenebilir bir web sayfası ya da paylaşılan bir klasör yapısı olarak tutmayı tercih ediyor. İki yaklaşımın da yeri var:

  • PDF: Tek seferde paylaşılması kolaydır, matbaalar ve dış tedarikçiler için pratiktir. Ancak güncellendiğinde eski sürümlerin dolaşımda kalma riski vardır.
  • Dijital kılavuz: Güncellemeler anında herkese ulaşır, dosyalar doğrudan indirilebilir. Kurulum ve bakım için bir sorumlu gerektirir.

Pratik bir çözüm, ana kuralları içeren kısa bir PDF ile dosyaların ve şablonların bulunduğu düzenli bir paylaşımlı klasörü birlikte kullanmaktır.

Güncel tutmak: Kim sorumlu?

Marka kitabı bir kez hazırlanıp bırakılırsa, birkaç yıl içinde gerçeklikten kopar. Yeni sosyal medya formatları, yeni şube tabelaları, yeni ürün ambalajları ortaya çıkar ve her biri için kitapta karşılık bulunmaz. Çankaya'daki ilk şubesinden sonra Etimesgut'ta ikinci şubesini açan bir işletme düşünün: Yeni cephenin ölçüleri kitapta yoksa, tabelacı en yakın tahmini yapar ve iki şube birbirine benzemez. Bu yüzden kitabın bir sahibi olmalıdır; genellikle pazarlama ya da kurumsal iletişim biriminden bir kişi. Bu kişi, yeni uygulamaları onaylar, gerektiğinde kitaba ekler ve sürüm numarasını takip eder. Sosyal medyada görsel tutarlılık gibi hızla değişen alanlarda bu güncelleme daha sık gerekir.

Kullanılan bir kitap, okunan bir kitaptır

İyi bir marka kitabı kalınlığıyla değil, kullanılma sıklığıyla ölçülür. Kısa, görsel ağırlıklı, örneklerle dolu ve kolay bulunan bir belge, yüz sayfalık bir arşivden daha çok işe yarar. PXE Creative'de marka kitaplarını, onu gerçekten kullanacak ekipleri düşünerek ve her bölümün kime hizmet ettiğini belirleyerek hazırlıyoruz.

Sık Sorulan Sorular

Küçük bir işletmenin marka kitabına ihtiyacı var mı?

Kapsamlı bir kitaba değil, ama temel kuralları içeren birkaç sayfalık bir kılavuza kesinlikle ihtiyacı var. Logo kullanımı, renk kodları, yazı tipleri ve birkaç uygulama örneği; tasarımcı, matbaa ya da sosyal medya desteği değiştiğinde tutarlılığı korumanızı sağlar. Bu kısa belge, işletme büyüdükçe genişletilebilir.

Marka kitabı kaç sayfa olmalı?

Sayfa sayısı için kesin bir kural yoktur. Küçük işletmeler için birkaç sayfalık bir özet yeterli olabilirken, çok şubeli, bayi ağı olan ya da çok sayıda alt markası bulunan şirketlerde kitap epeyce kalınlaşabilir. Ölçüt, okuyucunun aradığı cevabı birkaç dakika içinde bulup bulamadığıdır. Gereksiz tekrarlardan kaçınmak, belgenin kullanılabilirliğini artırır.

Tedarikçilere marka kitabının tamamını mı göndermeliyiz?

Genellikle gerek yoktur. Matbaa, tabelacı ya da etkinlik firması gibi tedarikçiler için logo, renk, tipografi ve ilgili uygulama sayfalarını içeren kısa bir versiyon yeterlidir. Strateji ve iç iletişim bölümleri, şirket içi kullanım için ayrılabilir. Bu yaklaşım hem bilgiyi korur hem de tedarikçinin doğru sayfaya hızla ulaşmasını sağlar.

#marka kitabı#brand book#marka kılavuzu#kurumsal kimlik#marka yönetimi

İlgili yazılar