Alan Adı ve Hosting Seçimi: Başlangıç Rehberi
Alan adı ve hosting seçimi sitenizin temelidir. Uzantı seçimi, TRABİS, hosting türleri, sunucu konumu ve sahiplik tuzaklarını sade bir dille anlatıyoruz.
Bir web sitesini dükkâna benzetirsek alan adı tabeladaki ve kartvizitteki adrestir, hosting ise o adreste duran binadır. Adres akılda kalıcı değilse kimse bulamaz; bina sağlam değilse kapısı sık sık kapalı kalır. Alan adı ve hosting seçimi bu yüzden teknik bir ayrıntı değil, sitenizin yıllarca üzerinde duracağı temeldir. Bu rehberde ilk kez site kuracak bir işletmenin bilmesi gerekenleri sırasıyla anlatıyoruz.
Üç kavramı ayırmak
- Alan adı (domain): Sitenizin internetteki adı, örneğin firmaniz.com.tr. Genellikle yıllık olarak kiralanır; yenilenmezse başkası alabilir.
- Hosting (barındırma): Sitenizin dosyalarının ve veritabanının durduğu, internete açık sunucu hizmeti.
- DNS: Alan adınızı doğru sunucuya yönlendiren adres defteri. Kurumsal e-postanız da DNS ayarları üzerinden çalışır.
Alan adını bir firmadan, hostingi başka bir firmadan almak mümkündür ve çoğu zaman daha esnektir. Önemli olan, ikisinin de yönetim erişiminin sizde olmasıdır.
İyi bir alan adı için 7 kural
- Kısa ve telaffuzu kolay olsun. Telefonda söylediğinizde harf harf kodlamak zorunda kalmamalısınız.
- Türkçe karakterden kaçının. Türkçe karakterli alan adları teknik olarak mümkün olsa da e-posta ve paylaşımlarda sorun çıkarabilir; "ş" yerine "s" kullanan sade bir yazım daha güvenlidir.
- Tire ve sayılardan olabildiğince uzak durun. Sözlü aktarımda karışırlar.
- Marka adınızla uyumlu olsun. Alan adı ile tabela, logo ve sosyal medya hesap adları aynı dili konuşmalı.
- Yaygın yazım hatalarını düşünün. Gerekirse sık yapılan yanlış yazımı da alıp ana adrese yönlendirin.
- Marka haklarını kontrol edin. Başkasına ait tescilli bir markayı içeren alan adı ileride hukuki sorun yaratabilir.
- Büyümeyi hesaba katın. Şehir adına ya da tek bir ürüne bağlı bir alan adı, yeni bir şehre ya da ürün grubuna açıldığınızda sizi sınırlayabilir.
İsim bulma aşamasındaysanız marka ismi bulma yöntemleri yazımızdaki kontroller alan adı müsaitliğini de kapsıyor.
Hangi uzantı: .com, .com.tr, .tr?
| Uzantı | Kimler için uygun? | Not |
|---|---|---|
| .com.tr | Türkiye'de faaliyet gösteren ticari işletmeler | Yerel güven algısı güçlü |
| .tr | Kısa ve yerel bir adres isteyenler | Görece yeni, kısa adres imkânı |
| .com | Uluslararası hedefi olanlar | Kısa ve iyi isimlerin çoğu alınmış durumda |
| .org.tr, .gen.tr, .web.tr | Dernekler, kişiler ve özel kullanımlar | Koşullar kullanım amacına göre değişebilir |
.tr uzantılı alan adlarının yönetimi 2022'den bu yana Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu bünyesindeki TRABİS üzerinden, yetkili kayıt kuruluşları aracılığıyla yürütülüyor. Bu geçişle birlikte bazı uzantılarda belge koşulları değişti; güncel tahsis kurallarını almadan önce kontrol etmenizi öneririz. Pratik bir öneri: mümkünse markanızın hem .com.tr hem .com sürümünü alın ve birini diğerine yönlendirin.
Hosting türleri
| Tür | Ne demek? | Kimler için? |
|---|---|---|
| Paylaşımlı hosting | Aynı sunucuyu birçok site paylaşır | Küçük tanıtım siteleri, düşük trafik |
| VPS | Sanal olarak ayrılmış kaynaklarla size ait bir sunucu | Orta trafik, özel ayar ihtiyacı |
| Bulut sunucu | Kaynakların ihtiyaca göre artırılıp azaltılabildiği yapı | Dalgalı trafik, büyüyen projeler |
| Yönetilen hosting | Güncelleme, yedek ve güvenliği sağlayıcının üstlendiği hizmet | Teknik ekibi olmayan işletmeler |
Seçimde fiyattan önce şu sorulara cevap arayın: Otomatik yedek alınıyor mu ve geri yüklemek kolay mı? SSL sertifikası pakete dahil mi? Destek hangi saatlerde, hangi kanaldan veriliyor? Sitenizin gerektirdiği yazılım sürümleri destekleniyor mu? İşlemci, bellek ve disk kaynakları yeterli ve büyütülebilir mi?
Ucuz paylaşımlı paketler başlangıçta cazip görünür; ama aynı sunucudaki başka bir sitenin yoğunluğu ya da güvenlik sorunu sizi de etkileyebilir. Kampanya dönemlerinde trafik artışı bekleyen bir e-ticaret sitesi için bu risk göze alınmamalıdır. Sunucu kalitesi doğrudan sayfa hızına yansır; bu ilişkiyi Core Web Vitals ve hız optimizasyonu yazımızda ayrıntılı anlattık.
Sunucu Türkiye'de mi, yurt dışında mı?
Ziyaretçileriniz ağırlıkla Türkiye'deyse, yurt içindeki ya da yakın bir veri merkezindeki sunucu gecikmeyi azaltabilir. Yurt dışındaki büyük bulut sağlayıcıları ise ölçeklenebilirlik ve içerik dağıtım ağı (CDN) avantajı sunar. Karar verirken kişisel verilerin yurt dışına aktarımına ilişkin kuralları da hesaba katın; formlarınızdan gelen verilerin nerede saklandığı, KVKK uyumlu web sitesi açısından önemli bir sorudur.
Alan adı ve hosting hesaplarının mutlaka firmanız adına ve sizin erişiminizde olmasını sağlayın. Siteyi yıllar önce kuran kişiyle irtibat kopunca alan adını yenileyemeyen ya da sitesine erişemeyen işletmelerle sık karşılaşıyoruz.
Sahiplik ve yenileme tuzakları
Kurulum sırasında alınacak birkaç önlem, ileride büyük baş ağrılarını önler:
- Alan adının kayıt sahibi firmanız olmalı; ajans ya da bir çalışan değil.
- Yenileme hatırlatmalarının gittiği e-posta adresi kurumsal ve aktif olmalı, ayrılan bir çalışanın kişisel adresine bağlı kalmamalı.
- Otomatik yenileme açık olmalı, kayıtlı ödeme yöntemi güncel tutulmalı.
- Yetkisiz transferleri önlemek için transfer kilidi etkin olmalı; gerektiğinde kilidi kaldırıp transfer kodunu nasıl alacağınızı bilmelisiniz.
- DNS ve hosting paneli şifreleri bir şifre yöneticisinde, birden fazla yetkilinin erişebileceği şekilde saklanmalı.
Temeli sağlam atmak
Alan adı ve hosting seçimi bir kez yapılır ama etkisi her gün hissedilir: sitenin hızında, e-postalarınızın yerine ulaşmasında, güvenlikte. PXE Creative'de yeni web projelerinde bu hesapları firmanız adına açıyor ve erişimleri belgeleyerek teslim ediyoruz; mevcut altyapınızı devralırken de önce sahiplik ve yedek durumunu birlikte kontrol ediyoruz.
Sık Sorulan Sorular
Alan adını ve hostingi aynı firmadan almak mantıklı mı?
Başlangıç için pratik olabilir: tek fatura, tek panel. Ancak ayrı tutmanın bir avantajı var; hosting firmanızı değiştirmek istediğinizde alan adınız yerinde kalır, yalnızca DNS ayarını güncellersiniz. Hangisini seçerseniz seçin, her iki hesabın da firmanız adına ve sizin erişiminizde olması asıl önemli noktadır.
Ücretsiz hosting kullanılabilir mi?
Kişisel denemeler için kullanılabilir ama işletme sitesi için önermiyoruz. Ücretsiz hizmetlerde reklam gösterimi, sınırlı kaynak, zayıf destek ve kendi alan adınızı kullanamama gibi kısıtlar sık görülür. Hizmetin ne zaman sona ereceği ya da koşullarının ne zaman değişeceği de belirsizdir. Profesyonel bir izlenim ve güvenilir bir altyapı için ücretli bir çözüm daha doğrudur.
Kurumsal e-posta için ayrıca hizmet almam gerekir mi?
Hosting paketleri genellikle temel e-posta hesapları içerir. Ancak e-postanın kritik olduğu, çok sayıda çalışanın ve paylaşılan takvimlerin bulunduğu firmalarda ayrı bir kurumsal e-posta hizmeti daha güvenilir olabilir. E-postalarınızın spam klasörüne düşmemesi için alan adınızda SPF, DKIM ve DMARC kayıtlarının doğru yapılandırılması da önemlidir.
Alan adımın süresi dolarsa ne olur?
Süre dolduğunda site ve e-posta genellikle çalışmayı durdurur. Uzantıya ve kayıt kuruluşuna göre değişen bir ek süre içinde yenileme mümkündür; bu süre de geçerse alan adı serbest kalabilir ve başkası tarafından alınabilir. Bu yüzden otomatik yenilemeyi açmak ve hatırlatma e-postalarının aktif bir adrese gittiğinden emin olmak gerekir.